Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.33076/2024.BDD.1820

Anahtar Kelimeler:

besin etiketi, beslenme, besin etiketi okuma tutumu

Özet

Amaç: Besinlerin ambalajında yer alan besin etiketi, tüketicilerin besin hakkındaki bilgiye ulaşmasında bir aracı olması ile birlikte, ürünün kalitesini belirlemelerini ve seçim yapmalarını kolaylaştırmaktadır. Etiket bilgisinin incelenmesi, tüketicinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Besin etiketi okuma tutumu, tüketicinin besin etiketine olan duyarlılığı hakkında bilgi edinilmesine olanak sağlamaktadır. Türk halkının, besin etiketi okuma tutumunun net bilinmemesi ve bu tutumu ölçecek Türkçe dilde geçerli ve güvenilir bir ölçeğin bulunmamasından ötürü, bu çalışmada, “Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği” geliştirilmesi amaçlanmıştır.
Bireyler ve Yöntem: Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği literatür taraması yapılarak, benzer anketlerden yararlanılarak ve alanında uzman kişilerden (n=5) görüşler alınarak hazırlanmıştır. Ortaya çıkan 33 soruluk ölçek, önce pilot çalışma olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bulunan üniversite öğrencilerine (n=50) uygulanmış, uygulama sonrasında üç önemsiz önerme anketten çıkarılmıştır. Otuz sorudan oluşan Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’nin geçerlilik ve güvenilirliğinin test edilebilmesi için çalışma Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bulunan Doğu Akdeniz Üniversitesi’nde okuyan, 417 gönüllü öğrenci ile yürütülmüştür. Ölçeğin yapı geçerliliğinin sağlanması amacıyla, Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Ölçeğin güvenilirlik çalışması için ise Cronbach alfa testi, split-half testi ve madde-toplam korelasyonları uygulanmıştır.
Bulgular: Otuz sorudan oluşan 5’li likert tipte derecelendirmeye sahip Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’ne ilişkin yapılan istatistiksel analizler sonucunda; Açımlayıcı Faktör Analizi’nde Kaiser-Meger-Olkin (KMO) katsayısı 0.93 saptanırken, veri setine ilişkin Barlett Küresellik Test sonucu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yapılan faktör analizi sonucunda faktör yükleri 0.5’in altında kalan maddeler ölçekten çıkarılmış ve 20 maddelik son ölçek oluşturulmuştur. Ölçeğin, Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı 0.929 olarak saptanmış ve doğrulayıcı faktör analizi uyum iyiliği indeksi değerleri mükemmel ve kabul edilebilir uyum olarak belirlenmiştir. Ayrıca, ölçeğe ilişkin Açımlayıcı Faktör Analizi sonuçları incelendiğinde ölçekte yer alan önermelerin faktör yüklerinin 0.55 ile 0.75 arasında değiştiği ve anlamlı olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Türk toplumuna yönelik ilk kez Türkçe dilde geliştirilen Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna varılmış olup, bu konuda yapılacak araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

İndirmeler

İndirme verileri henüz mevcut değil.

İndir

Yayınlanmış

2024-04-30

Nasıl Atıf Yapılır

1.
Seçkin Sığırcı S, Ziver Sarp T. Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği. Bes Diy Derg [Internet]. 30 Nisan 2024 [a.yer 18 Haziran 2024];52(1):10-8. Erişim adresi: https://www.beslenmevediyetdergisi.org/index.php/bdd/article/view/1820

Sayı

Bölüm

Araştırma